Thi Eng
 
หน้าแรก รู้จัก รพส. มก.หัวหิน พบคุณหมอ บริการ รพส. มก.หัวหินออนไลน์ ข่าวสารกิจกรรม ติดต่อ รพส. มก.หัวหิน
 
 
 
 
เวลาเปิดทำการ
จันทร์-พฤหัส 08:30-16:00 น
ศุกร์ 08:30-11:30 น
เสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดราชการ 08:30-16:00 น.
คลินิกนอกเวลาราชการ 17:00-19:30 น
Business Hours
Monday-Thursday 08:30-16:00
Friday 08:30-11:30
Saturday-Sunday and Holiday 08:30-16:00
Every Evening 17:00-19:30
 
 

 


       

       โรคเบาหวานในสัตว์

         
       โรคเบาหวาน (Diabetes mellitus) เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของการทำงานของต่อมไร้
       
       ท่อ(endocrinedisorder)ซึ่งพบบ่อยในสัตว์เลี้ยงในปัจจุบันโดยความผิดปกติมีผลทำให้สูญเสีย
 
       การควบคุมระดับน้ำตาลใน กระแสเลือด ส่งผลให้มีภาวะน้ำตาลในกระแสเลือดสูง มีภาวะน้ำตาล
 
       ในปัสสาวะ (glycosuria) และสัตว์เลี้ยงมีน้ำหนักลดลง (weight loss)
 
 
 
                                      กลไกลการทำงานและสาเหตุการเกิดโรค (Pathophysiology)
 
 
                                                    
 
                                                     ที่มา : http://droualb.faculty.mjc.edu
 
 
  •        ปกติแล้วการทำงานของระบบต่อมไร้ท่อ (endocrine system) ประกอบด้วยต่อมไม่มีท่อ

 

       เป็นกลุ่มเซลล์ในตับอ่อน (pancreas) เรียกว่า islet of langerhans โดยกลุ่มเซลล์ชนิดนี้มีเซลล์
 
      ์ชนิดหนึ่ี้ง ที่เรียกว่า เบต้าเซลล์ (beta cells) จะผลิตฮอร์โมนอินซูลิน (insulin)ซึ่งเป็นฮอร์โมน
 
      สำคัญที่จะนำพา น้ำตาลกลูโคสหลังจากที่สัตว์ได้จากการกินอาหารเพื่อนำไปใช้ในกิจกรรมต่างๆ
 
       เพราะน้ำตาลกลูโคส เป็นสารที่ให้พลังงานในการทำงานแก่เซลล์ทุกเซลล์ในร่างกายการที่ร่างกาย
 
       จะสามารถนำน้ำตาลในกระแสเลือดไปใช้ได้นั้นจะต้องอาศัยฮอร์โมนอินซูลินที่ผลิตมาจากตับอ่อน
 
       
  •       ถ้าขาดฮอร์โมนอินซูลินแล้วระบบการนำเอาน้ำตาลกลูโคสไปใช้ในเซลล์ร่างกายก็จะไม่เกิด
 
         ขึ้นทำให้น้ำตาลมีมากเกินในกระแสเลือด (hyperglycaemia) จนเกิดปัญหาไปที่ส่วนต่างๆ
 
         ของร่างกายและเมื่อระดับน้ำตาลในกระแสเลือดมีมากเกิน จนเกินระดับความสามารถที่ไต
 
         (renal threshold) ทำให้ความสามารถของเซลล์ในท่อไต (renal tubular cell) ในการดูด
 
         กลับน้ำตาลได้ตามปกติลดลง จึงทำให้เกิดน้ำตาลเล็ดลอดออกมาในปัสสาวะ (glycosuria)
 
         ทำให้เสียน้ำออกจากร่างกายทางปัสสาวะมากด้วย (polyuria) จากการเสียน้ำทางปัสสาวะ
 
         อย่างมากจะทำให้สัตว์ดื่มน้ำมาก (polydipsia) เพื่อแก้ไขภาวะร่างกายขาดน้ำ (dehydration)
 
        ในภาวะที่ขาดฮอร์โมนอินซูลิน จะมีความผิดปกติของการใช้พลังงานจากสารอาหารในร่างกาย
 
         เซลล์ทั่วไปไม่สามารถใช้กลูโคสเป็นพลังงานไดต้องเปลี่ยนมาใช้ไขมันและโปรตีนที่สะสมของ
 
         ร่างกายแทนทำให้สัตว์ที่ป่วยโรคเบาหวานมีน้ำหนักลดลง(weight loss)  และเซลล์ในสมอง
 
         ขาดกลูโคสและเซลล์ที่ควบคุมความอิ่ม (satiety center)เกิดภาวะสูญเสียการควบคุมทำให้
 
         สัตว์รู้สึกอยากอาหาร หิวบ่อย กินอาหารเยอะกว่าปกติ (polyphagia)
 
 
                  

        การแบ่งชนิดของโรคเบาหวาน (Classification of Diabetes mellitus)

 
          ในปัจจุบันการแบ่งชนิดของเบาหวานยังไม่มีเกณฑ์กำหนดที่ยอมรับกันทั่วโลกอย่างชัดเจน
 
          แต่มีเกณฑ์การแบ่งชนิดของเบาหวานตามกลไกลการตอบสนองต่อการรักษาด้วยการ
 
          ฉีดฮอร์โมนอินซูลิน(Insulin dependent or Non–insulin dependent)และแบ่งตาม
 
          กลไกลของการเกิดโรคเบาหวาน(Insulin deficiency or Insulin resistance)
 
 
                                            
 
                                                 ที่มา : http://www.biocyclopedia.com
 
 
 
 
          โรคเบาหวานชนิดนี้เกิดจากความบกพร่องของ เบต้าเซลล์ (beta cells) ในตับอ่อนทำให้
 
           ไม่มีการสร้างหรือสร้างอินซูลินได้น้อย (beta cells deficiency) ส่วนใหญ่พบในสุนัข
 
           เช่น ความผิดปกติของการเจริญของเซลล์เบต้าเซลล์ตั้งแต่กำเนิด (congenital beta
 
           cell hypoplasia), การสูญเสียเบต้าเซลล์ จากภาวะความผิดปกติการหลั่งเอนไซม์ที่
 
           ตับอ่อน (beta cell loss associatedwith exocrine pancreatic disease),การทำ
 
           ลายเบต้าเซลล์จากภาวะบกพร่องทางภูมิคุ้มกัน(Immune-mediated beta cell
 
           destruction) เป็นต้น
 
     2.   Insulin resistance diabetes (IRD)
 
           โรคเบาหวานชนิดนี้เกิดจากมีการขัดขวางการทำงานของอินซูลิน (antagonism of
 
           insulin function)จากฮอร์โมนอื่นๆ ทำให้อินซูลินไม่สามารถทำงานได้ปกติ  ส่วนใหญ่
 
           พบในแมว เช่น โรคเบาหวานในสัตว์ที่อยู่ในระยะ dioestrous หรือ gestation,
 
           โรคเบาหวานที่ตามมาจากภาวะความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อ เช่น
 
           เช่น Hyperadrenocorticism,Acromegaly นอกจากนี้ในภาวะ glucose intolerance
 
           ซึ่งพบในสัตว์ที่มีภาวะอ้วน
 
 
           ปัจจุบันโรคเบาหวานในสัตว์เลี้ยงมีจำนวนมากขึ้น ซึ่งอาจเพราะมีการเลี้ยงดูของสัตว์
 
           เลี้ยงที่ผิดวิธี ดังนั้นเรามารู้จักโรคเบาหวาน และอาการของสัตว์เลี้ยงของคุณกันดีกว่า
 
           เพื่อสุขภาพที่ดีของสัตว์เลี้ยงของคุณ
 
 
           

         สัตว์เลี้ยงที่มีความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวาน

 
  •  สุนัข (Dog)          
 
           พบได้ตั้งแต่ช่วงอายุ 4-12 ปี และพบว่าพบในเพศเมียมากกว่าถึง 2 เท่าสายพันธ์ที่พบ
 
           บ่อยได้แก่
 
           -พุดเดิล
 
           -ดัชชุน
 
           -มิเนเจอร์พินเชอร
 
           -มิเนเจอร์ ชเนาเซอร์
 
           -บีเกิล
 
           -ปั๊ก
 
           -โกลเดนรีทรีพเวอร์
 
 
          ส่วนในแมวที่เป็นเบาหวานพบในแมวเพศผู้ที่ทำหมันแล้วมากกว่าเพศเมียถึง 1.5 เท่าในแมว
 
          ชราหรือแมวที่มีน้ำหนักตัวเฉลี่ยมากกว่า 6.8 กิโลกรัมก็สามารถพบได้สูงเช่นกัน
 
 
          

        อาการที่พบบ่อยในสัตว์ป่วยโรคเบาหวาน (Clinical feature)

 
         -สัตว์มีอาการปัสสาวะมากกว่าปกติ (Polyuria)
 
         -สัตว์กินน้ำมากผิดปกติ (Polydipsia)
 
         -สัตว์มีอาการหิวบ่อย กินอาหารมากกว่าปกติ แต่น้ำหนักไม่เพิ่มขึ้น (Polyphagia)
 
         -สัตว์มีน้ำหนักลดลง (Weight loss)
 
         -ในสุนัข สัตว์สูญเสียการมองเห็น ตาขุ่นมัว เนื่องจากภาวะต้อกระจก (Cataract)
 
           ที่มีโรคเบาหวานเป็นสาเหตุโน้มนำแต่จะไม่พบในแมว
 
 
 
                                        
 
                   ที่มา : http://www.zo.utexas.edu/faculty/sjasper/images/f8.6.jpg
 
 
 
          สาเหตุของการเกิดโรคเบาหวาน (Pathology of diabetes mellitus)
 
          โดยส่วนใหญ่การเกิดเบาหวานในสุนัขมีสาเหตุจากการขาดฮอร์โมนอินซูลินเป็นสำคัญ
 
          เหตุที่ร่างกายของสุนัขขาดฮอร์โมนดังกล่าวมีมากมาย และอาจมาจากหลายๆ ปัจจัย
 
          ด้วยกันไม่ว่าเกิดจากตัวสัตว์เองที่มีความผิดปรกติในร่างกายซึ่งสร้างเซลล์ทำลายกลุ่ม
 
          เซลล์ตับอ่อนของตนเองสัตว์ป่วยเป็นตับอ่อนอักเสบ หรือเป็นเนื้องอกที่ตับอ่อน
 
          นอกจากนี้ในสุนัขตัวที่อ้วนนั้นทำประสิทธิภาพของอินซูลินลดลงจนเกิดปัญหาของการ
 
          ใช้กลูโคสทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในกระแสเลือดสูงและเกิดเป็นเบาหวานได้เช่นกัน
 
          ยังมีสาเหตุจากการใช้ยาชนิดที่มีผลทำให้น้ำตาลในกระแสเลือดสูงต่อเนื่องนานๆก็ทำให้
 
          เกิดเบาหวานได้ เช่นว่า การใช้ยาเพื่อควบคุมการเป็นสัดของสุนัขเพศเมีย อย่างเช่นยา
 
          กลุ่มโปรเจสติน (progestagens)หรือการใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์ (glucocorticoids)
 
          อย่างต่อเนื่องนานๆ
 
          
          

        การตรวจวินิจฉัย (Diagnosis)

 
  • การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง หากพบว่าระดับน้ำตาล
 
           ในกระแสเลือดมากกว่า 200 มก./ดล.ในสุนัข และ มากกว่า 250 มก./ดล. ในแมวอาจ
 
           สงสัยว่าเป็นเบาหวานได้ แต่บางครั้งก็เกิดจากภาวะเครียดหรือตื่นเต้นอาจทำให้ระดับ
 
           น้ำตาลสูงขึ้นเฉียบพลันได้
 
  • การตรวจปัสสาวะโดยทำการอดอาหารและน้ำก่อนตรวจ อย่างน้อย 8 ชั่วโมงหากพบว่ามี
 
          น้ำตาลในปัสสาวะก็อาจมีสาเหตุเกิดจากเบาหวานได้
 
  • การตรวจระดับฟรุคโตซามีน (fructosamine) สามารถบอกถึงความเข้มข้นเฉลี่ยของ
 
          กลูโคสในช่วงเวลา 1-2 สัปดาห์ซึ่งไม่ผันแปรไปตามภาวะน้ำตาลสูงแบบเฉียบพลันหรือ
 
          แบบชั่วคราว จึงมีความแม่นยำมากกว่าการตรวจน้ำตาลในกระแสเลือด
 
 
 
  
 
       ที่มา : http://www.differencebetween.info ที่มา : https://www.healthtap.com
 
 
          

       การรักษาโรคเบาหวาน (Treatment)

 
  • การรักษาโรคเบาหวานในสุนัข
 
           ส่วนใหญ่มีสาเหตุจากความบกพร่องของ เบต้าเซลล์ (beta cells)ในตับอ่อน ทำให้
 
           ไม่มีการสร้างหรือสร้างอินซูลินได้น้อย (beta cells deficiency) ดังนั้นการรักษา
 
           จึงรักษาด้วยการฉีดอินซูลิน ในรายที่มีความจำเป็นต้องใช้อินซูลิน สัตว์ป่วยมีความ
          
           จำเป็นต้องใช้อินซูลิน สัตว์ป่วยมีความจำเป็นต้องอยู่โรงพยาบาลเพื่อได้รับฉีดอินซู
 
            ลินและมีการดูแลอย่างใกล้ชิดในช่วง1-3 วันแรก หากไม่พบข้อแทรกซ้อนหรืออา
 
            การผิดปกติใดๆ สามารถรับกลับบ้านและฉีดอินซูลินโดยเจ้าของได้
 
            จากนั้น 1 สัปดาห์จึงนัดมาตรวจเลือดเพื่อประเมินค่าน้ำตาลในเลือดแต่ละช่วงเวลา
 
            เพื่อให้แน่ใจว่าขนาดอินซูลินที่ใช้เหมาะสมกับสัตว์ป่วยแต่ละตัว
 
  •  การรักษาโรคเบาหวานในแมว
 
           ส่วนใหญ่มีสาเหตุจากอินซูลินไม่สามารถทำงานได้ปกติ ซึงมีสาเหตุจากภาวะอ้วน
 
           หรือเกิดภาวะ insulin resistance ดังนั้นการรักษาจึงเป็นการกินยาในกลุ่มควบคุม
 
           ระดับน้ำตาลในกระเลือด (oral hypoglycaemia agent)หรือการควบคุมอาหาร
 
           (Dietary modification)  มีแมวบางตัวที่มีการรักษาด้วยการใช้อินซูลินในการรัก
 
            ษา ซึ่งมักเกิดในแมวที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานเป็นระยะเวลานานทำให้มีการทำลาย
 
            เบต้าเซลล์ (beta cells) ในตับอ่อน ทำให้ไม่มีการสร้างหรือสร้างอินซูลินได้น้อย
 
            (beta cells deficiency) ในภายหลัง
 
 
       

         การดูแลและจัดการสุขภาพสัตว์ป่วยโรคเบาหวาน

 
  • การดูแลเรื่องอาหาร
 
          ควรจัดอาหารที่มีสัดส่วนและคุณค่าอาหารคงที่ เวลาในการให้ควรเป็นช่วงเวลาเดียว
 
          กันตลอด ปัจจุบันมีอาหารทางการค้าหลายชนิดที่ทำมาสำหรับสัตว์ป่วยเบาหวาน
 
          โดยเฉพาะ หรือเจ้าของสัตว์อาจเลือกอาหารปรุงเองก็ได้
 
  •  การออกกำลังกาย         
 
           ควรมีกิจกรรมให้สุนัขออกกำลังกายในสัตว์ป่วยแต่ละตัวอย่างสม่ำเสมอและเหมาะสม
 
 
            จะเห็นได้ว่าไม่ใช่เรื่องง่ายเลยทีเดียวในการรับมือกับโรคนี้แต่อย่างน้อยก็ยังมีแนวทาง
 
             การหลีกเลี่ยงหรือลดความเสี่ยงของสัตว์เลี้ยงที่จะเกิดโรคเบาหวานไม่ว่าจะเป็นการ
 
             ควบคุมน้ำหนัก อาหาร หรือการหมั่นตรวจสุขภาพก็จะช่วยให้เรารู้เร็วเท่าทันโรคได้
         

 

 

   
 
ถนนเพชรเกษม ตำบลหนองแก อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 77110
โทรศัพท์ 032-909234-5 โทรสาร 032-909236 เฟสบุ๊ก :vetkuhospital